Dürtüsellik, temel anlamda kişinin davranışlarına limit koymasında problem yaşamasıdır.
Plan ve program yapabilme, hoşuna giden bir durumda iken o durumu sonlandırmakta zorluk çekme, istekleri erteleyememe gibi durumlarla kendini göstermektedir. Dürtüsel olan kişiler isteklerinin gerçekleşmesi konusunda ısrarcı ve sabırsız olurlar. Çoğu zaman sonunu düşünmeden hareket ederek risk alıyor olurlar.



Canları o an bir şey yapmak istiyorsa bunun ne derece mantıklı olduğunu çok düşünmezler, sadece yapmaktan keyif aldıkları şeyi devam ettirmek isterler. Karnı doyduğu halde yemek yemeye devam etmek, alkol tüketimi konusunda kendisine limit koyamamak, yapması gereken çok önemli işleri olsa dahi teknolojik cihazlardan bir türlü kopamamak ve bu sebeple tüm işlerini son saniyeye bırakmak, sıralarda ya da trafik ışıklarında beklemeye tahammül edememek, bir konu anlatılırken dinleyemeyip karşı tarafın sürekli sözünü kesmek, soruların tamamını okumadan cevap vermeye çalışmak dürtüsel kişilerin sıklıkla karşılaştığı sorunlardan birkaçıdır.

Dışarıdan dikkat eksikliği ya da konsantrasyon bozukluğu sorunu yaşadığı düşünülen bu bireylerin asıl sorunu dürtülerine engel olamamaktır. Dürtüsellik durumuna öğrenme güçlüğü, davranış bozukluğu, karşıt gelme bozukluğu gibi başka psikiyatrik sorunlar eşlik edebilir.

Dürtüsellik beyindeki kimyasalların eksikliği sonucu ortaya çıkabileceği gibi, aile ve çevresel faktörlerin de sebep olduğu düşünülmektedir. Çocukluk döneminde limitlerin net olarak tanımlanamaması, duygu ve davranışları kontrol altına alma ve becerilerinde eksiklik gelecek yaşantıda da devam eden dürtüsellik sorunlarına yol açabilmektedir. Aile içi geçimsizlikler, parçalanmış aileler, duygusal yoksunluğun oluştuğu ortamlar dürtüselliğin ortaya çıkmasına sebep olmaktadır. Buna ek olarak genetik mirasın da etkili olduğu düşünülmektedir.

Dürtüsellik erkeklerde, kadınlara oranlara 3 kat daha fazla görülmektedir.
Dürtüsellik tedavisinde, ilaç ve psikoterapi desteği kullanılmaktadır. Altında yatan sebeplerin keşfedilmesi ile birlikte bu düşünce yapısının değiştirilmesi, çeşitli egzersizlerle kontrol becerilerinin geliştirilmesi, gerek duyulduğu durumlarda da ilaç takviyesi ile dürtüsellik kontrol altına alınabilmektedir.

Dr. Back-Up Doktoru Çağlar Karaman yazdı