Cilt kanseri görülme sıklığında son on yılda ciddi bir artış gözlenmektedir. Bunun nedeni güneş altındaki popüler aktivitelerin artmış olması olarak gösterilmektedir. Plaj partileri, plaj kulüpleri, plaj sporları bunlara küçük birer örnektir. Güneş ışığına aşırı maruz kalmanın, cilt, göz ve bağışıklık sistemine olan zararlı etkilerinin en önemlilerinden biri olduğu bilinmektedir. Uzmanlar beş cilt kanseri vakasının dördünün güneş ışığından uzak durularak önlenebileceği görüşünde birleşiyorlar. Her beş cilt kanseri vakasını önleyebilmek bizim elimizde olduğuna göre bu basit önlemleri alarak cilt kanserini oldukça uzağımızda tutmuş oluyoruz.



Güneşe çıkarken alacağımız bazı önlemlerle güneşten gelecek zararları en aza indirmek mümkün. Uygun giyimek, şapka kullanmak, vücudun güneşe maruz kalan yüzeylerine güneşten koruyucu kremler uygulamak bu önlemlerden başlıcalarıdır. Güneşten koruyucu kremleri de özellikle yüzümüze ve ellerimize da uygulamak gerektiğini unutmamak gerekir. Bu kremleri de güneşte daha uzun kalabilmek amaçlı kullanmadığımızı yalnızca güneş altındayken korunma amaçlı kullandığımızı da aklımızdan çıkarmamalıyız.

Güneş yanığı olunca ilk yapılması gereken serin uygulama yapmaktır. Güneş yanıklarında ağrı kesici krem ya da pomadlara yönelmemek gerekir. İlaç ve kortizon içeren krem kullanımı için mutlaka hekiminize başvurmanız, güneş yanıklarının tedavisinde gelişi güzel ilaç kullanmamanız gerekir. Basit güneş yanıkları kendi kendine iyileşebilir ancak bu süreçte güneşten uzak durmak gerektiğini unutmayınız.

Güneş yanığının vücudumuza etkileri çok hafif olabileceği gibi yaşamımızı tehdit eden etkileri de olabilir. Güneş yanığı sonrası hafif kızarıklık olabileceği gibi deride kabarıklık, aşırı kızarıklık, su toplama, baş ağrısı, titreme ve kusma gibi şikayetleriniz varsa güneş yanığı tedavisi için hekime başvurmalısınız. Bu şikayetler durumunuzun ciddi olduğunu ve uzman müdahale gerektirdiğini gösterir.

?Gün ortası güneş altında kalım süresini kısıtlayın: Güneşten gelen Ultraviyole ışınları sabah 10:00 ile öğleden sonra 16:00 arasında en şiddetli zamanındadır. Bu zaman aralığında güneşte kalım süresini sınırlandırmak gerekir. Gerkeli olmadığı sürece bu zaman aralığında direkt gün ışığından kaçının.

Gölgeleri akıllıca kullanın: Ultraviyole ışınlarının en güçlü olduğu zaman aralığında bina dışında olmanız gerekiyorsa mutlaka gölgede kalmaya özen gösterin. Gölgede olmanız ultraviyole ışınlarından tam anlamıyla korunduğunuz anlamına gelmez yalnızca etkiyi azaltır. Bu arada kendi gölgenizi de takip edin. Güneşteki gölgeniz ne kadar kısaysa güneşten o kadar çabuk kaçıp gölgeye sığınmanız gerekir. Yani kendi gölgeniz kısaysa ondan kaçıp, bir ağaç ya da şemsiye veya çardak gölgesine sığının.

? Su İçin: Güneş ve sıcak terlemeyi arttıracağı için yaz aylarında su tüketiminizi arttırmanız gerekir. Vücudun susuz kalması güneş yanığı oluşumunu ve güneş çarpmasının etkilerini daha da arttıracaktır.

Koruyucu kıfafetler giyin: Güneşe çıkmanız gerekliyse gölgeliği geniş şapkalar tercih edin. Bu tür şapkalar başınızı koruduğu gibi ayrıca, gözlerinizi, yüzünüzü, kulaklarınızı ve ensenizi de güneşten koruyacaktır. Sık dokunmuş kanvas şapkaları tercih edin. Üzerinde delikler olabileceği için hasır şapkalardan kaçınmaya çalışın.

? Güneş gözlükleri %99-100?e kadar UV-A ve UV-B koruması sağlayabilir. Bu da gözlerinizi büyük ölçü de ultraviyole ışınlarından koruyacaktır.

Sık dokunmuş bol kesim kıyafetler tercih edin. Bu tür kıyafetler sizi güneşten daha iyi koruyacaklardır.

? Ilık Duş: Güneş yanığı oluşması ve vücut ısınızın arttığı durumlarda soğuk değil ılık duş almaya özen gösterin. Ilık duş sizi rahatlatacak vücut ısınızın dengelenmesini sağlayacaktır.

Güneşten koruyucu kremler kullanın: Geniç spektrumlu, en az SPF 15+ kremler kullanın ve her 2 saatte bir, her aktivite sonrası, her çalışma sonrası ya da her yüzme sonrası koruyucu kremi yeniden sürün. Kullandığınız koruyucu kremlerin son kullanma tarihlerinlerini DE mutlaka kontrol edin.

Her koruyucu ürün aynı şekilde korumaz. Bazısı güneş ışığını yansıtırken bazısı soğurur. Bu ürünler cildinizi korumak için bazı kimyasal maddeler içerir bu nedenle cildiniz reaksiyon verebilir. Cildiniz tahriş olursa mutlaka cilt doktorunuz ile görüşün.

Dr. Back-Up Doktoru Ali Esat Keskin